دموکراسی یک مدل واحد نیست. در طول تاریخ، شکلهای متنوعی از حکمرانی دموکراتیک پدید آمده است که هر کدام ویژگیها و مزایای خاص خود را دارند.
در این مدل، شهروندان بدون واسطه در تصمیمگیریها مشارکت میکنند. نمونهی تاریخی آن آتن باستان بود. امروزه سوئیس نزدیکترین نمونه به دموکراسی مستقیم است، جایی که همهپرسیهای ملی و محلی بهطور مرتب برگزار میشوند.
مزایا: مشارکت مستقیم، مشروعیت بالا معایب: کند بودن تصمیمگیری، نیاز به آگاهی عمومی بالا
رایجترین شکل دموکراسی در جهان امروز. مردم نمایندگانی را انتخاب میکنند تا از طرف آنها تصمیمگیری کنند. این نمایندگان در مجالس قانونگذاری حضور مییابند.
هیچ مدلی ذاتاً برتر نیست. انتخاب مدل مناسب به تاریخ، فرهنگ سیاسی و ساختار اجتماعی هر کشور بستگی دارد. مهمترین معیار، پایبندی به اصول بنیادین دموکراسی است.
